Inleiding

Lekkum, Miedum en Snakkerburen zijn dorpen met een sterk gemeenschapsgevoel, een actief verenigingsleven en een groene, open omgeving. Inwoners kijken naar elkaar om en zetten zich met veel vrijwilligerskracht in voor hun dorp. Onze dorpen staan de komende jaren voor grote opgaven: vergrijzing, druk op de woningmarkt, veranderingen in zorg, mobiliteit en voorzieningen vragen om duidelijke keuzes en samenwerking.

Met deze dorpenvisie 2026–2031 schetst Dorpsbelang LMS hoe wij de toekomst van onze dorpen zien. De visie beschrijft wat wij belangrijk vinden voor de leefbaarheid, waar de grootste knelpunten en kansen liggen en welke acties nodig zijn om onze dorpen vitaal te houden. Deze dorpenvisie is opgesteld vanuit de gemeenschap en is bedoeld voor inwoners, gemeente en andere partners. Het is een uitnodiging om samen te werken aan dorpen waar jong en oud prettig kunnen wonen, elkaar ontmoeten en zich thuis voelen.

Thema Wonen & Zorg

Kernambitie

Lekkum, Miedum en Snakkerburen blijven dorpen met een evenwichtige bevolkingssamenstelling, waarin jongeren, gezinnen en ouderen passende woonruimte vinden en zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen.

Kernboodschap richting gemeente

De woningbehoefte in onze dorpen is aantoonbaar. Wij vragen de gemeente om regie, tijdige afstemming en actieve samenwerking met Dorpsbelang en woningcorporaties, zodat vrijkomende locaties en beleidsinstrumenten daadwerkelijk kunnen bijdragen aan betaalbaar en passend wonen.

Wonen in Lekkum, Miedum en Snakkerburen

In de dorpen is sprake van een feitelijk tekort aan betaalbare huur- en koopwoningen. Het woningaanbod bestaat grotendeels uit koopwoningen, terwijl het aantal huurwoningen beperkt is. Met name starters en ouderen hebben hierdoor weinig mogelijkheden om binnen de dorpen een passende woning te vinden.

Hoewel de gemeente inzet op het vergroten van het aantal sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen, blijkt in de praktijk dat woningcorporaties nauwelijks nieuwe sociale huurwoningen in de dorpen willen realiseren. Tegelijkertijd neemt de bestaande voorraad sociale huurwoningen verder af.

WoonFriesland vernieuwbouwt in 2025 zes huurwoningen aan het Tsjerkepaed in Lekkum. Met de woningcorporatie zijn tot op heden geen afspraken gemaakt over voorrang voor inwoners van Lekkum, Miedum en Snakkerburen, of voor belangstellenden met een aantoonbare binding met de dorpen. Dorpsbelang wil hierover graag het gesprek aangaan, omdat juist voor deze doelgroep de behoefte groot is.

Door de voorgenomen verplaatsing van de basisschool in Lekkum komt op termijn een locatie in het centrum van het dorp vrij. Dorpsbelang is hierover in gesprek met de gemeente Leeuwarden. Ambtenaren geven aan dat formele gesprekken over woningbouw pas kunnen starten nadat de school daadwerkelijk is verplaatst en de onderwijsbestemming is gewijzigd. Dit betekent dat voor eind 2026 geen concrete stappen worden verwacht. Het bestuur van Dorpsbelang spreekt de wens uit om eerder met de gemeente in overleg te treden, zodat mogelijke woningbouw niet onnodig wordt vertraagd.

Visie op wonen

In de dorpen is behoefte aan woningen voor zowel jongeren als ouderen. Jongeren zien zich de laatste jaren vaak voor de keuze gesteld om in het ouderlijk huis te blijven wonen of de dorpen te verlaten. Voor de vitaliteit van de dorpen is het belangrijk dat er een brede mix van inwoners blijft bestaan. Dorpsbelang wil deze diversiteit stimuleren door te pleiten voor een woningaanbod dat gericht is op verschillende doelgroepen, met nadruk op betaalbare huur- en koopwoningen.

Een instrument dat hierbij mogelijk kan worden ingezet is de Wet voorkeursrecht gemeenten. Dit biedt de gemeente de mogelijkheid om bij verkoop van grond als eerste tot aankoop over te gaan, zodat gronden strategisch kunnen worden ingezet voor woningbouw die aansluit bij de lokale behoefte.

In Snakkerburen is specifiek behoefte aan kleinere, comfortabele woningen voor ouderen. Een mogelijke locatie hiervoor is het terrein van de voormalige sloperij van Monty van der Wal aan het Pollepaed, dat recent is verkocht aan een investeerder uit Snakkerburen.

In de kern van Snakkerburen bevinden zich daarnaast meerdere garages die voorheen woningen waren. Veel inwoners ervaren dit als een aantasting van het dorpsbeeld. Dorpsbewoners hebben hierover gesprekken gevoerd met de eigenaar, met het verzoek de panden weer als woningen in gebruik te nemen of de garagedeuren te voorzien van een historische uitstraling. Tot op heden heeft dit geen vervolg gekregen.

Ook staat in het centrum van Snakkerburen een pand dat als opslag wordt gebruikt. De staat van dit gebouw is slecht. Dorpsbelang ziet hier kansen voor herontwikkeling naar een woning en juicht dit toe.

Wonen en zorg

De verwachting is dat de zorg voor ouderen de komende decennia steeds meer onder druk komt te staan. Het aantal ouderen neemt toe, terwijl de zorgkosten blijven stijgen. Hierdoor zal een groter beroep worden gedaan op mantelzorgers, zoals familieleden, vrienden en buren. Landelijk vervullen circa twee miljoen mensen intensieve mantelzorgtaken; ook in onze dorpen is deze ontwikkeling zichtbaar.

De bevolking in Lekkum, Miedum en Snakkerburen vergrijst in een hoog tempo. De vraag hoe wonen, zorg en ondersteuning in de toekomst georganiseerd moeten worden, vraagt om verdere uitwerking. Dorpsbelang wil dit onderwerp samen met inwoners verkennen door middel van een digitale enquête, gericht op woonwensen, zorgbehoefte en mogelijkheden voor onderlinge ondersteuning.

Acties – Thema Wonen & Zorg

In gesprek gaan met woningcorporaties over voorrang voor inwoners bij betaalbare (starters)koop- en huurwoningen.
Voorbereiden van woningbouw op het voormalige terrein van de basisschool in Lekkum.
Opzetten en uitvoeren van een woon- en woonzorg-enquête onder inwoners.
In overleg met gemeente en woningcorporaties onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor het realiseren van sociale huurwoningen in de dorpen.

Thema Voorzieningen, Verenigingsleven en Activiteiten

Kernambitie

Sterke voorzieningen en een actief verenigingsleven vormen het hart van Lekkum, Miedum en Snakkerburen en zijn essentieel voor ontmoeting, verbondenheid en leefbaarheid.

Kernboodschap richting gemeente

Voorzieningen en verenigingen zijn geen bijzaak, maar randvoorwaardelijk voor vitale dorpen. Wij vragen de gemeente om bij ruimtelijke en financiële keuzes structureel oog te hebben voor de sociale functie van voorzieningen en de vrijwilligerskracht die deze dragen.

Voorzieningen in de dorpen

Het aantal voorzieningen in Lekkum, Miedum en Snakkerburen is beperkt, maar de voorzieningen die er zijn, kunnen rekenen op een grote en betrokken groep vrijwilligers. Met veel inzet en betrokkenheid zetten zij zich in voor “de club” en daarmee voor het dorp als geheel.

In Lekkum zijn onder meer de basisschool, de kerk, het dorpshuis, een sportcomplex, een gymzaal en een jachthaven aanwezig. In Snakkerburen vervult de Doarpstûn een belangrijke functie. In zowel Lekkum als Snakkerburen zijn meerdere speelplekken voor kinderen.

De PKN-kerk in Lekkum verzorgt met regelmaat kerkdiensten en erediensten. Daarnaast wordt het kerkgebouw gebruikt als repetitielocatie voor meerdere koren en vinden er regelmatig concerten plaats. Deze activiteiten trekken niet alleen inwoners, maar ook bezoekers van buiten de dorpen en dragen bij aan de culturele levendigheid.

Dorpshuis en ontmoeting

Dorpshuis De Weeme is een vast en onmisbaar ankerpunt in Lekkum. Met de inzet van vele tientallen vrijwilligers wordt het dorpshuis draaiende gehouden. Het is een geliefde plek voor activiteiten, bijeenkomsten, feesten en partijen. Ook de basisschool maakt gebruik van het dorpshuis.

In het dorpshuis zijn daarnaast een kleine bibliotheek en is er twee dagdelen per week een fysiotherapeut aanwezig. Vele groepen zijn hier actief, waaronder de biljartvereniging, de tafeltennisclub, klaverjasgroepen, sjoelgroepen en bingo-activiteiten. De Ontspanningsvereniging Lekkum (OVL) speelt hierbij een belangrijke organiserende rol. Ook de Vereniging voor Volksvermaken (VVV), die jaarlijks het dorpsfeest organiseert, is van grote betekenis voor de sociale samenhang in de dorpen.

Sportvoorzieningen en dorpsruimte

In Lekkum ligt een sportterrein met een sportkantine en een kleedbox. De kaatsvereniging maakt hier structureel gebruik van en ook de leerlingen van de basisschool sporten op dit terrein. De kleedbox is eigendom van BV Sport en verkeert in verouderde staat. De sportkantine is momenteel nog eigendom van het dorpshuis, maar er zijn plannen om deze over te dragen aan de kaatsvereniging.

Voor het sportterrein ligt een ruime parkeerplaats. Deze wordt niet alleen gebruikt voor parkeren, maar fungeert ook als locatie voor het jaarlijkse dorpsfeest. Met de komst van de nieuwe school zal dit gebied, inclusief sportterrein en parkeerplaats, opnieuw worden ingericht. Over de precieze invulling bestaat nog geen duidelijkheid, maar onder gebruikers leven veel ideeën over hoe dit gebied toekomstbestendig kan worden ingericht.

Tussen het dorpshuis en de huidige school bevindt zich een sterk verouderde gymzaal, eveneens in eigendom van BV Sport. In het dorp leeft breed de wens om deze gymzaal te verplaatsen naar de locatie van de nieuwe school. De vrijkomende ruimte kan dan worden ingezet voor woningbouw, waarvoor in Lekkum een duidelijke behoefte bestaat.

Jachthaven en openbare ruimte

Lekkum beschikt over een jachthaven waar veel dorpsbewoners hun boot hebben liggen. Een deel van de haven wordt gebruikt als passantenhaven. Met de inzet van een vrijwillige havenmeester functioneert de haven goed. Samen met de gemeente zijn plannen gemaakt om de jachthaven in 2026 op te knappen en aan te passen. Daarbij worden onder meer een vissteiger geplaatst en het aantal picknickbanken uitgebreid.

Rondom dorpshuis De Weeme ligt het Diekmannplein. Een werkgroep is actief om dit plein te herinrichten met nieuwe bestrating en beplanting. Het hek rondom de kerk wordt ingrijpend gerenoveerd en zal naar verwachting in maart 2026 worden teruggeplaatst. Ook de muur rond het kerkhof wordt opgeknapt en de bomen rond het kerkhof worden professioneel gesnoeid.

Het plan is om de parkeerplaatsen bij het kerkhof te laten vervallen en hiervoor in de plaats een bloemenperk met een bankje aan te leggen. Daarnaast moet het trottoir voor de drie aangrenzende woningen worden aangepakt en zal de oprit van één van deze woningen worden aangepast om een goede doorgang te realiseren.

De toegankelijkheid voor minder validen is een belangrijk aandachtspunt. De invalidenopgang naar de kerk is lastig aan te passen; hiervoor is de gemeente gevraagd om mee te denken in mogelijke oplossingen. Ook de entree van het dorpshuis is onvoldoende toegankelijk en vraagt om verbetering. Het doel is om het Diekmannplein te ontwikkelen tot een aantrekkelijk en toegankelijk dorpscentrum.

Doarpstûn en toerisme

Op de voormalige “tún van Meijer” is sinds bijna 25 jaar de Doarpstûn gevestigd. Hier worden bloemen en groenten gekweekt en verkocht aan particulieren. Vele vrijwilligers zijn actief en daarnaast werken er mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Op de Doarpstûn vinden regelmatig activiteiten plaats, zoals het Oogstfeest en het Iepenloftspul. Ook is er een buitentheater gerealiseerd voor voorstellingen en concerten. Daarnaast worden er exposities, cursussen, bruiloften en kookactiviteiten voor groepen georganiseerd.

Zowel in Lekkum als in Snakkerburen zijn voorzieningen gericht op toerisme, zoals bed & breakfasts en een camperterrein. Er zijn meerdere wandel- en fietsroutes en in Lekkum is een openbare helling om boten te water te laten. In Snakkerburen loopt een interactieve wandelroute langs historische plekken door het buurtschap. Deze route kan mogelijk worden uitgebreid met Lekkum en Miedum.

Spelen, verenigingen en sociale samenhang

In Lekkum en Snakkerburen zijn meerdere speelplekken voor jonge kinderen. In Lekkum is de afgelopen jaren veel gerenoveerd en vernieuwd; in Snakkerburen staat een renovatie voor 2026 gepland.

Er is sprake van een actief verenigingsleven en een groot aanbod aan activiteiten. Deze variëren van koffieochtenden voor ouderen en opritverkopen tot pubquizzen en gezamenlijke maaltijden, zoals het Wiekent Café in het dorpshuis en “Ite op de Kade” in Snakkerburen. Dorpsbelang draagt deze activiteiten een warm hart toe en ondersteunt ze waar mogelijk. Zij versterken de saamhorigheid en zorgen voor verbinding tussen inwoners.

Eenzaamheid en ontmoeting

Dorpsbelang wil nadrukkelijk aandacht vragen voor ontmoeting en omzien naar elkaar. Door vergrijzing en het toenemend aantal alleenwonenden neemt de kans op eenzaamheid toe. Activiteiten en evenementen, maar ook laagdrempelige ontmoetingen zoals koffieochtenden in het dorpshuis, zijn van groot belang om dit tegen te gaan. Dorpsbelang ondersteunt deze initiatieven waar mogelijk en ziet hierin een kerntaak voor de gemeenschap.

Nadere informatie over verenigingen, voorzieningen en ondernemers is te vinden op de website van Dorpsbelang: www.dorpsbelanglms.nl.

Visie 2025–2031

Voorzieningen

In de komende jaren worden inwoners actief betrokken bij het beoordelen van het huidige voorzieningenniveau. Voorzieningen zijn essentieel voor de leefbaarheid van de dorpen en bieden ruimte voor ontmoeting, verbinding en gemeenschapsvorming. Op basis van deze input worden activiteiten ontwikkeld die aansluiten bij de bestaande faciliteiten en bij de behoeften van inwoners.

Sportvoorzieningen spelen hierin een belangrijke rol. Sporten draagt niet alleen bij aan gezondheid, maar versterkt ook sociale contacten en onderlinge verbondenheid. Met de komst van de nieuwe school ontstaan kansen om het sportterrein een prominentere plek in het dorp te geven en zo beweging en vitaliteit verder te stimuleren.

Dorpsbelang ziet mogelijkheden om rond het sportterrein functies te bundelen, door de gymzaal te verplaatsen en te combineren met de verouderde kantine en kleedboxen, op een manier die ook het dorpsfeest faciliteert. Daarbij kan worden gekeken naar uitbreiding van sportfaciliteiten, bijvoorbeeld in samenwerking met een fysiotherapeut.

Verenigingen en activiteiten

Een actief verenigingsleven zorgt voor levendigheid, verbondenheid en het gevoel ergens bij te horen. Dit draagt bij aan het voorkomen van eenzaamheid. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat het aantal actieve leden en vrijwilligers onder druk staat en dat het lastig is om bestuursleden te vinden. Ook financiële middelen vormen een uitdaging.

Het is waardevol dat onze dorpen nog over een rijk verenigingsleven beschikken. Om dit te behouden is het nodig om inwoners, en met name jongeren, actief te blijven betrekken. Dit geldt zowel voor verenigingen als voor dorpsactiviteiten. Hoewel er veel wordt georganiseerd, blijft het vinden van voldoende vrijwilligers een terugkerende opgave.

Acties – Voorzieningen, Verenigingsleven en Activiteiten

Formaliseren van een werkgroep voor de inrichting van het sportterrein.
Oprichten van een werkgroep voor de brede inzet van vrijetijds- en sportactiviteiten.
Opknappen van de speeltuin in Snakkerburen.
Inventariseren en uitwerken van een vrijwilligersbeleid.

Thema Onderwijs, Kinderopvang en Sport

Kernambitie

Een veilige, toekomstbestendige leer- en sportomgeving waar kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen en waar sport en bewegen bijdragen aan gezondheid, ontmoeting en verbondenheid voor alle leeftijden.

Kernboodschap richting gemeente

Onderwijs, sport en veiligheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wij vragen de gemeente om bij de nieuwbouw van de school integraal te kijken naar sportvoorzieningen, verkeersveiligheid en ruimtegebruik, zodat deze investeringen elkaar versterken.

Onderwijs en kinderopvang

In Lekkum staat de openbare basisschool Prof. Wassenberghskoalle. De school werkt nauw samen met de kinderopvang. De school telt momenteel circa 200 leerlingen uit Lekkum, Snakkerburen en de nabijgelegen wijk Blitsaerd. Daarnaast trekken de specifieke onderwijsvisie (Reggio Emilia) en het onderwijsaanbod ook leerlingen uit andere delen van Leeuwarden.

De school kampt al geruime tijd met een tekort aan ruimte. Hierdoor wordt gebruikgemaakt van de bovenverdieping van dorpshuis De Weeme en is de bovenbouw tijdelijk gehuisvest in MFC Mozaïek in de Vrijheidswijk. Deze situatie is voor alle betrokkenen verre van ideaal.

Er zijn inmiddels vergevorderde plannen voor nieuwbouw van de school. De nieuwe locatie is vastgesteld aan de overzijde van de Buorren in Lekkum, naast het kaatsveld. De ambitie is dat de nieuwe school in 2027 in gebruik kan worden genomen.

De nieuwe locatie biedt ruimte aan zowel de basisschool als de kinderopvang (voorschools en naschools). Daarmee ontstaat een Integraal Kindcentrum voor kinderen van 0 tot 12 jaar. De school krijgt de mogelijkheid om door te groeien tot maximaal 230 leerlingen.

Gymzaal en sportvoorzieningen

Na de verhuizing van de school blijft de bestaande gymzaal vooralsnog op de huidige locatie. De gemeente Leeuwarden heeft aangegeven dat zij op dit moment niet beschikt over voldoende financiële middelen om op de nieuwe schoollocatie ook een nieuwe gymzaal te realiseren.

Het handhaven van de gymzaal op de huidige plek wordt in het dorp als zeer onwenselijk ervaren. Dit heeft in de eerste plaats gevolgen voor de veiligheid, doordat groepen kinderen meerdere keren per dag de drukke Buorren moeten oversteken. Daarnaast beperkt het de mogelijkheden voor woningbouw op de oude schoollocatie, terwijl hier juist een grote behoefte aan bestaat.

De verplaatsing van de gymzaal naar de nieuwe schoollocatie is daarom een belangrijke wens van de gemeenschap. Dit biedt meerdere voordelen:

een veilige situatie voor schoolgaande kinderen,
de mogelijkheid om sportvoorzieningen te verbeteren en uit te breiden,
het volledig beschikbaar komen van de oude schoollocatie voor woningbouw.

De kaatsvereniging heeft daarbij de wens om aan te sluiten bij een nieuwe gymzaal met nieuwbouw van de kantine en kleedkamers. Beide gebouwen zijn verouderd en toe aan groot onderhoud. Een gezamenlijke, moderne sportaccommodatie zou trainingen gedurende het hele jaar mogelijk maken en bijdragen aan een toekomstbestendige sportvoorziening voor het dorp.

Sport en bewegen voor jong en oud

In de dorpen is grote behoefte aan goede sportvoorzieningen voor alle leeftijden. Voor jonge kinderen zijn er diverse speeltuinen, maar voor oudere jeugd en jongeren is het aanbod beperkter. Zij hebben behoefte aan ruimte om te voetballen, basketballen, skaten en op andere manieren actief te zijn.

Met de nieuwe school ontstaan kansen om sport en bewegen beter te integreren in het dorpsleven, zowel binnen als buiten. Een sportvoorziening die het hele jaar door gebruikt kan worden, draagt bij aan gezondheid, ontmoeting en sociale cohesie.

Verkeer en veiligheid rondom de school

In de plannen voor de nieuwe school wordt gesproken over de aanleg van een fietspad vanaf de Miedwei richting de school. De kaatsvereniging en andere gebruikers van het sportterrein geven aan dat het wenselijk is om dit fietspad op voldoende afstand van de ingangen van het sportveld en de kantine te situeren. Een goede optie is om het fietspad aan te leggen aan de zijde van het sportveld richting de wijk Blitsaerd.

Het huidige parkeerterrein, met plaats voor 16 auto’s, wordt uitgebreid naar parkeergelegenheid voor circa 62 auto’s. Omwonenden geven aan dat er in de avonduren ongewenste activiteiten plaatsvinden. Het beveiligen van het parkeerterrein met camera’s wordt daarom als wenselijk gezien.

Het terrein waar jaarlijks door de Vereniging voor Volksvermaken het dorpsfeest wordt georganiseerd, wordt onderdeel van dit parkeerterrein. Het dorpsfeest is van groot belang voor de saamhorigheid en verbinding in de gemeenschap. Het is daarom essentieel dat het terrein geschikt blijft voor dit evenement en dat bestaande voorzieningen voor elektriciteit en water behouden blijven.

Er heeft inmiddels een positief gesprek plaatsgevonden met een adviseur Ruimtelijke Ordening van de gemeente. Dorpsbelang zal hier actief vervolg aan geven om de belangen van verenigingen en inwoners goed te borgen.

Acties – Onderwijs, Kinderopvang en Sport

Het formeren van een werkgroep die mogelijkheden onderzoekt om de gymzaal te verplaatsen naar de locatie van de nieuwe school en te komen tot een nieuwe inrichting van het sportterrein.
Als Dorpsbelang nauw betrokken blijven bij het traject van de bouw van de nieuwe school en de inrichting van de directe omgeving.

Thema Buitengebied

Kernambitie

Een groen, rustig en toekomstbestendig buitengebied waarin natuur, landschap, water en recreatie elkaar versterken en bijdragen aan de leefkwaliteit van de dorpen.

Kernboodschap richting gemeente

Het buitengebied rond Lekkum, Miedum en Snakkerburen vervult een belangrijke rol voor natuur, waterberging en recreatie. Wij vragen de gemeente om dit gebied met zorg te beheren en samen met Dorpsbelang te investeren in behoud, versterking en verstandig gebruik.

Huidige situatie

Het buitengebied van Lekkum, Miedum en Snakkerburen maakt deel uit van het deelgebied Noord-Oost A. Aan de westzijde grenst het aan Noord-West (Leeuwarder Bos en vliegbasis) en aan de oostzijde aan Noord-Oost B (Grote Wielen). Door het gebied lopen onder andere de Bonkevaart, de Dokkumer Ee, de Miedumervaart en diverse andere waterlopen.

In het gebied is onder meer de Bullemolen gevestigd, met verbindingen naar de Grote Wielen en de Bonkevaart. Een deel van de agrarische gronden rondom deze molen bestaat uit zogenoemde plas-drasgebieden.

Visie op natuur, water en landschap

De landerijen tussen het Leeuwarder Bos en het Natura 2000-gebied De Grote Wielen liggen topografisch lager dan de stad Leeuwarden en de omliggende dorpen. Deze ligging biedt kansen voor behoud, herstel en verdere ontwikkeling van natuurlijke waarden, met name voor weidevogels en foerageergebieden. Dorpsbelang ziet hierbij mogelijkheden om oevers van sloten te verbreden en flauwer te laten aflopen, waardoor ecologische waarden worden versterkt.

In hoofdlijnen wordt een natuurlijke zone gezien die loopt van het Natura 2000-gebied De Grote Wielen via de Bullepolder naar het Leeuwarder Bos. Aan de oostzijde hiervan ligt een gebied dat is aangewezen als rustgebied voor weidevogels. Dit gebied heeft grote ecologische waarde en dient zoveel mogelijk met rust te worden gelaten. Rust en ruimte leveren hier de grootste winst op voor natuur en biodiversiteit.

Gezien de lagere ligging van het gebied ziet Dorpsbelang ook kansen om delen van het buitengebied in te zetten als retentiegebied voor waterberging, met behoud van de bestaande rustgebieden voor weidevogels.

Daarnaast wordt het gebied, mede door de aanwezigheid van veel waterlopen en de continue stroming van de Dokkumer Ee, gezien als potentieel geschikt voor toepassingen van aquathermie. Dit kan bijdragen aan duurzame energievoorziening, mits zorgvuldig ingepast.

Recreatie en toegankelijkheid

Langs de Bonkevaart, aan de noordzijde en ten westen van de Lekkumerweg, bevindt zich een zandstrandje. Dorpsbelang ziet mogelijkheden om dit gebied uit te breiden en te combineren met extra parkeergelegenheid voor bezoekers van activiteiten op de Doarpstûn in Snakkerburen. Dit zou kunnen door verharding van een naastgelegen weiland.

Het opnieuw invoegen van verkeer op de Lekkumerweg levert echter risico’s op voor de verkeersveiligheid. Daarom gaat de voorkeur uit naar het realiseren van parkeergelegenheid langs de Bouwedyk, door middel van een met grastegels verhard weiland. Op deze manier kan verkeersdrukte bij evenementen grotendeels buiten het dorp en de dorpskern worden gehouden.

Het gebied tussen Het Anker in Snakkerburen en Lekkum, gelegen in de bocht van de Dokkumer Ee (kadastraal bekend als LWD00-H-23402), wordt gezien als een geschikte locatie voor extensieve recreatie. Ook het gebied aan de noordzijde van het verbindingspad tussen de volkstuinen en Het Anker (LWD-H-1337) leent zich goed voor het creëren van een rustplek aan het water, bijvoorbeeld met een bankje of picknicktafel.

Het vervallen boothuis met vier ligplaatsen aan de Bonkevaart, momenteel nog in particulier eigendom, zou volgens Dorpsbelang onder gemeentelijk toezicht kunnen worden geplaatst. Dit biedt kansen voor beter beheer en een kwaliteitsimpuls van het gebied.

Daarnaast ziet Dorpsbelang mogelijkheden om aan de noordzijde van de passantenhaven in Lekkum een wandel- en fietspad aan te leggen langs de oevers van de Dokkumer Ee, rondom de Caeciliakerk, met aansluiting op het Wynzerbinnepaed. Dit sluit aan bij de wens van de kerk om het gebied rond het kerkhof in te richten als een tuinachtige hof.

Acties – Buitengebied

Aanleggen van een fiets- en wandelpad rondom de Caeciliakerk in Lekkum.
Realiseren van een recreatiegebied in de bocht van de Dokkumer Ee.
Beëindigen van mestuitrijactiviteiten op particuliere terreinen (percelen 2337/2340).
Uitbreiden van het recreatiegebied langs de oevers van de Bonkevaart.
Aanleggen van parkeermogelijkheden tussen de Lekkumerweg en het zandstrand aan de Bonkevaart, bij voorkeur langs de Bouwedyk.
Uitvoeren van een studie naar de mogelijkheden voor een retentiegebied.
Behoud en bescherming van bestaande plas-drasgebieden.
Onderzoeken van toepassingen voor aquathermie.
Afschaffen van DIFTAR in de huidige vorm.

Thema Woonomgeving, Milieu en Afvalvoorzieningen

Kernambitie

Een groene, gezonde en verzorgde woonomgeving waarin ruimte is voor natuur, recreatie en een prettig leefklimaat voor mens en dier.

Kernboodschap richting gemeente

De kwaliteit van de woonomgeving bepaalt in hoge mate de leefbaarheid van onze dorpen. Wij vragen de gemeente om maatwerk in beheer, afvalinzameling en groenonderhoud, passend bij het dorpse karakter en met oog voor gezondheid, biodiversiteit en veiligheid.

Groene omgeving en landschap

Lekkum, Miedum en Snakkerburen worden omgeven door weilanden en groen. Ook in en direct rondom de dorpen is veel groen aanwezig. Tussen Snakkerburen en Lekkum liggen twee grote moestuincomplexen en een woonbotenhaven, Het Anker, die door groen wordt afgeschermd van de omgeving.

De meeste weilanden worden agrarisch gebruikt met een gangbare bedrijfsvoering. Daarnaast is er een boer die biologisch werkt en zijn er enkele percelen waar de oude greppelstructuur nog zichtbaar is. Deze zogenoemde schoollanden hebben cultuurhistorische waarde en kunnen worden beschouwd als historisch erfgoed.

Langs sloten staan op veel plekken wilgen. De gemeente Leeuwarden hanteert een strak maaischema met als doel de biodiversiteit in bermen te vergroten. Door het verarmen van de bodem krijgen kruiden en bloemen meer kans. Dorpsbelang ondersteunt deze aanpak, maar ziet ook aandachtspunten.

Biodiversiteit

Een belangrijk nadeel van extensief maaibeheer is dat giftige en gevaarlijke planten, zoals jakobskruiskruid en de grasaar, zich ongehinderd kunnen verspreiden. Deze planten vormen een serieus risico voor vee, huisdieren en in sommige gevallen ook voor mensen.

Dorpsbelang pleit daarom voor een maatwerkbenadering in het maaischema. Op plekken waar dergelijke planten voorkomen, is tijdig en gericht maaien noodzakelijk. Daarnaast ziet Dorpsbelang kansen om samen met vrijwilligers, bijvoorbeeld via een steekdag, deze planten actief te verwijderen.

Landbouw, mestgebruik en middelen

Op een aantal weilanden tussen Lekkum en Snakkerburen (percelen LWD00-H-2340 en LWD00-H-2340) wordt intensief mest uitgereden. Daarnaast worden deze graslanden doodgespoten met glyfosaat en opnieuw ingezaaid met raaigras. Deze percelen liggen direct grenzend aan de dorpen.

Hoewel het gebruik van glyfosaat wettelijk nog is toegestaan, acht Dorpsbelang deze werkwijze niet meer passend in de huidige tijd. Vanuit gezondheidsoogpunt en met het oog op natuur en leefomgeving wil Dorpsbelang hierover in gesprek met de grondeigenaren en de gemeente, met als doel te komen tot een meer natuurlijke en dorpsvriendelijke vorm van beheer.

Recreatie en verblijfskwaliteit

Naast het drenkelingenkerkhofje in Snakkerburen staat een picknicktafel die regelmatig wordt gebruikt. Dorpsbelang ziet mogelijkheden om deze plek verder aan te kleden als een aantrekkelijk dagrecreatief punt.

De bomen rond het kerkhof in Snakkerburen zijn toe aan snoeiwerk en vragen om professioneel onderhoud.

Afval, zwerfvuil en DIFTAR

Sinds de invoering van het DIFTAR-systeem door de gemeente signaleren inwoners een duidelijke toename van illegale afvaldumpingen. Zwerfvuil wordt steeds vaker aangetroffen in bermen, sloten en in de Dokkumer Ee. Dit doet afbreuk aan de leefbaarheid en het landschap.

Dorpsbelang pleit voor grotere afvalbakken in en rondom de dorpen en voor een regelmatige opschoning van bermen en sloten. Daarnaast wordt voorgesteld om ondergrondse containers toegankelijk te maken zonder directe betaling per storting, bijvoorbeeld via een algemene gemeentelijke heffing.

In Snakkerburen worden de bermen momenteel onderhouden door medewerkers van de Doarpstûn. Dorpsbelang ziet dit als een positief voorbeeld en wil dit graag uitbreiden naar de andere dorpen.

Afvalcontainers

In Lekkum staan afvalcontainers voor het hek van de kerk. Met de herinrichting van het Diekmannplein kan worden gekeken naar een meer passende en esthetische locatie.

Parkeren

De Doarpstûn organiseert meerdere keren per jaar grootschalige evenementen, waarbij honderden bezoekers en voertuigen het dorp aandoen. Momenteel wordt geparkeerd op een weiland, waarvoor bezoekers door de dorpskern moeten rijden. Betere en logisch gesitueerde parkeervoorzieningen zijn wenselijk.

Schiphuis-haventje Bonkevaart

Tussen Snakkerburen en de stad bevindt zich een schiphuis met vier ligplaatsen en een buitenhaven. Deze zijn particulier eigendom en verkeren in vervallen staat. Dorpsbelang wil samen met de gemeente onderzoeken of dit gebied kan worden heringericht en opgewaardeerd.

Op het aangrenzende perceel rust een bouwvergunning. Bij eventuele herinrichting ziet Dorpsbelang kansen om het huidige hekwerk te vervangen door groen, zodat voor omwonenden het uitzicht op de Lekkumerweg wordt verbeterd.

Duurzaamheid en voorzieningen

Het plaatsen van openbare laadpalen is een duidelijke wens van inwoners. Dorpsbelang ziet graag laadpalen:

bij het dorpshuis en het sportterrein in Lekkum,
en bij de Doarpstûn in Snakkerburen.

Dit draagt bij aan de verduurzaming van mobiliteit en sluit aan bij gemeentelijk beleid.

Acties – Woonomgeving, Milieu en Afvalvoorzieningen

Aanwijzen van schoollanden en greppelstructuren als historisch erfgoed.
Uitbreiden en verfijnen van het maaischema ter bevordering van biodiversiteit.
Terugdringen van ongewenste planten zoals jakobskruiskruid en grasaar, onder meer door het organiseren van een steekdag met vrijwilligers.
In gesprek gaan met eigenaren van percelen LWD00-H-2340 over mestgebruik, glyfosaat en natuurlijk beheer.
Overleg over verbetering van parkeermogelijkheden bij activiteiten op de Doarpstûn.
Verbeteren van voorzieningen voor dagrecreatie.
Plaatsen of verplaatsen van grotere afvalbakken in en rondom de dorpen.
Onderzoeken van herinrichting van het gebied met schiphuizen en buitenhaven aan de Bonkevaart.
Plaatsen van openbare laadpalen in Lekkum en Snakkerburen.

Thema: Verkeer, Infrastructuur en Veiligheid

Kernambitie

Een veilige, rustige en goed ingerichte verkeersomgeving die past bij het dorpse karakter van Lekkum, Miedum en Snakkerburen en waarin alle weggebruikers zich veilig kunnen verplaatsen.

Kernboodschap richting gemeente

De verkeersdruk en snelheid in en rond onze dorpen nemen toe. Wij vragen de gemeente om samen met Dorpsbelang structurele maatregelen te treffen die verkeersveiligheid verbeteren en de leefbaarheid versterken, met bijzondere aandacht voor schoolgaande kinderen en kwetsbare weggebruikers.

Verkeerssituatie in Lekkum

De verkeersdruk op de Buorren in Lekkum is de afgelopen jaren toegenomen. Zowel personenauto’s als landbouwverkeer rijden hier regelmatig te hard. Hoewel er wegversmallingen zijn aangebracht, is het effect hiervan beperkt.

Met de komst van de nieuwe basisschool aan de Buorren wordt verkeersveiligheid nog urgenter. Het veilig kunnen oversteken van de weg is essentieel voor leerlingen, ouders en andere weggebruikers. Dorpsbelang streeft er daarom naar om de doorgaande weg om te leggen naar de achterkant van de school. Hiermee wordt voorkomen dat Lekkum doorsneden blijft door een verkeersader en ontstaat een rustiger en veiliger dorpshart.

Kruispunt Lekkumerweg – Miedwei

Een ander belangrijk aandachtspunt is de aansluiting van de Miedwei op de Lekkumerweg. Op de Lekkumerweg wordt structureel te hard gereden, wat leidt tot onveilige situaties. Dorpsbelang acht de kans op een ernstig verkeersongeval reëel als structurele maatregelen uitblijven.

Bij een eventuele herinrichting van de verkeersstructuur in en rond Lekkum kan deze kruising worden meegenomen en aangepast aan het toegenomen verkeer. Zolang structurele oplossingen nog niet zijn gerealiseerd, ziet Dorpsbelang het plaatsen van tijdelijke stoplichten met drukknoppen als een mogelijke maatregel om de oversteek voor fietsers en voetgangers veiliger te maken.

Fietsverkeer en bereikbaarheid

Met de verplaatsing van de school zal ook de inrichting van het parkeerterrein en de directe omgeving veranderen. Dorpsbelang wil het fietsgebruik stimuleren, met name voor leerlingen en ouders uit de wijk Blitsaerd. Daarom wordt voorgesteld om het fietspad vanuit Blitsaerd achter het sportterrein langs te leggen. Dit draagt bij aan een veilige en logische routing, los van autoverkeer.

Verkeer door Miedum

De doorgaande weg van Lekkum naar Gytsjerk loopt door Miedum. Ook hier wordt regelmatig te hard gereden, wat ten koste gaat van de veiligheid en het dorpse karakter. Dorpsbelang ziet kansen om de weg door Miedum te vergroenen. Door groen toe te voegen en de inrichting aan te passen, kan de snelheid van het verkeer worden verlaagd en wordt de leefbaarheid van het dorp vergroot.

Veiligheid en leefbaarheid

Verkeersveiligheid is nauw verbonden met leefbaarheid. Rustiger verkeer, overzichtelijke kruisingen en veilige fietsroutes dragen bij aan een prettige woonomgeving. Dorpsbelang blijft zich inzetten om samen met inwoners en de gemeente aandacht te vragen voor knelpunten en oplossingen te verkennen die passen bij de schaal en het karakter van de dorpen.

Acties – Verkeer, Infrastructuur en Veiligheid

Onderzoek naar het verleggen van de doorgaande weg door Lekkum.
Verbeteren van de verkeersveiligheid bij de kruising Lekkumerweg – Miedwei.
Tijdelijke plaatsing van stoplichten bij de kruising Lekkumerweg – Miedwei zolang structurele maatregelen ontbreken.
Verplaatsen van het fietspad achter de sportterreinen langs om fietsverkeer te scheiden van autoverkeer.
Vergroenen van de weg door Miedum om snelheid te temperen en het dorpse karakter te versterken.

Slotwoord

Deze dorpenvisie 2026–2031 is geen eindpunt, maar een richtinggevend document. De beschreven ambities en acties vragen om samenwerking tussen inwoners, Dorpsbelang, gemeente Leeuwarden en andere betrokken partijen. Dorpsbelang LMS wil hierin een actieve en verbindende rol spelen. Door tijdig met elkaar in gesprek te blijven en samen verantwoordelijkheid te nemen, kunnen Lekkum, Miedum en Snakkerburen zich blijven ontwikkelen als leefbare, betrokken en toekomstbestendige dorpen.